เทวีบาสเต็ต มารดาแห่งพลังชีวิตและความสุข

วิฬาร์เทวี บาสเต็ต (Bastet) เป็นเทพนารีผู้ทรงอำนาจอีกพระองค์หนึ่ง ของโลกอียิปต์โบราณ จนถึงปัจจุบัน

ในด้านหนึ่งนั้น พระนางทรงเป็นสุริยเทวี พระเนตรของพระนางคือแสงสว่างที่ทำลายความชั่วร้ายยามกลางคืน 

         

ในอีกด้านหนึ่ง พระนางคือสัญลักษณ์แห่งความสุข ความพึงพอใจ  ความปีติยินดี งานเลี้ยงสังสรรค์ และเทศกาลรื่นเริง

กล่าวกันว่า พระนางพอพระทัยที่จะปรากฏพระองค์ ในท่ามกลางการเฉลิมฉลอง และการดื่มกินอย่างฟุ่มเฟือย คละเคล้าเสียงดนตรี พระนางจึงทรงมี ซิสทรัม (Sistrum) เป็นเครื่องหมายประจำพระองค์

คนทั่วไปยังเชื่อกันว่า พระนางทรงเป็นสัญลักษณ์ของความมีชีวิตชีวา ความปราดเปรียว และความคล่องแคล่ว ทรงเป็นที่รักอย่างยิ่งสำหรับทุกคนในทุกชั้นวรรณะ

ฺBastet by Spaceweasel2306
ฝรั่งโดยมากคิดว่า เทวีบาสเต็ตเป็นแมวสาวเจ้าเส่นห์แบบนี้ละครับ

เพราะว่า เทวีบาสเต็ต ทรงเป็นเทพประจำนคร บูบาสติส (Bubastis) นครศักดิ์สิทธิ์ ที่ตั้งอยู่ในเขตดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนล์

ซึ่งมีหลักฐานปรากฎชัดว่า ในแต่ละปี ผู้คนเรือนหมื่นเรือนแสนจากทุกสารทิศ หลั่งไหลไปที่นั่นในเทศกาลบูชาพระนาง อันถือกันว่า เป็นช่วงเวลาที่จะปล่อยตัว และดื่มกินอย่างเสรี 

ดังนั้น ภายหลังการเข้าบูชาพระนางในเทวสถานแล้ว ทุกหนทุกแห่งในนครนั้นก็จะมีการฉลอง มีการเสิร์ฟไวน์เป็นจำนวนมากกว่าที่ดื่มกินกันตลอดทั้งปี เป็นเวลาแห่งความสนุกสนาน ยิ่งกว่าการฉลองปีใหม่ของทุกชนชาติ       

แต่ผู้ใดก็ตาม ที่บูชาพระนางด้วยเทวรูปที่ผ่านการเทวาภิเษกอย่างถูกต้อง ด้วยวิธีการบูชาที่ถูกต้อง

จะพบว่า แม้จะพอพระทัยงานเลี้ยงและความรื่นรมย์ดังกล่าวแล้ว แต่พระนางเอง อาจมิใช่เทพนารีผู้ร่าเริง อย่างที่คนส่วนใหญ่คิดกัน

พูดง่ายๆ ว่า แม้พระนางประทานพลังชีวิต ความสุข ความกระฉับกระเฉง

แต่ลึกๆ แล้ว ทรงมีความดุร้ายแอบแฝงอยู่ ตลอดจนความรู้สึก และความคิดอันคาดเดาได้ยากครับ

         

นั่นก็เพราะจากการศึกษาทางโบราณคดี ลัทธิดั้งเดิมของพระนาง ณ นครบูบาสติส แสดงให้เห็นชัดเจนว่า พระนางทรงเป็น เทวีสิงโต มาก่อน แล้วค่อยมาเป็นเทวีแมวในภายหลัง

ประติมานวิทยาชั้นแรกสุด ของเทวีบาสเต็ต
ในรูปลักษณ์ของเทวีสิงโต

เพราะคติการนับถือพลังธรรมชาติ ในรูปแบบที่ใช้แมวเป็นสัญลักษณ์นั้น เป็นคติที่เกิดภายหลังการนับถือสิงโต

แล้วการที่คนอียิปต์โบราณ รวมทั้งคนแอฟริกันส่วนใหญ่นับถือสิงโตนั้น ก็เพราะพวกเขามองว่า สิงโตเป็นสัญลักษณ์ของพลังอันดุร้าย น่าสะพรึงกลัว

ในขณะเดียวกัน ก็เป็นภาพลักษณ์ของฐานะอันสูงส่ง เป็นใหญ่ในป่า และปกป้องคุ้มครองได้อย่างดีเยี่ยม เหมือนสิงโตตัวเมียที่ดูแลลูกของมันเอง

ดังนั้น ถ้านักบวชอียิปต์จะบอกว่า ใครเป็นเทพเจ้าที่ดุร้าย น่าสะพรึงกลัว แต่สูงส่ง และปกป้องคุ้มครองได้จริง ก็ต้องเอา สิงโตตัวเมีย นี่แหละครับ มาใช้เป็นประติมานวิทยา (Iconography) ของเทพองค์นั้น

เพราะฉะนั้น เทววิทยาที่ใช้กันอยู่ในบูบาสติส จึงสร้าง “รูปเปรียบ” หรือ “ภาพ” เทวีประจำนครของตน ให้เป็นเทวีสิงโต ดังกล่าวแล้วไงครับ

เมื่อคติการนับถือเทวีบาสเต็ต เจริญแพร่หลายถึงขีดสุดในแถบอียิปต์ล่าง พระนางจึงถูกเชื่อมโยงเข้ากับเทวีสิงโตองค์สำคัญอีกองค์หนึ่ง ที่ทรงแผ่พระเทวานุภาพอยู่ในอียิปต์บนขณะนั้น โดยได้รับการระบุไว้ในเอกสารต่างๆ ว่าเป็นเทพองค์เดียวกัน

คือ เทวีเซ็คเมต (Sekhmet)

เทวีเซ็คเมต ภาพแกะสลักนูนต่ำระบายสี ที่ Kom Ombo

เพราะเทวีบาสเต็ต ทรงมีพระเศียรเป็นสิงโตมาตั้งแต่แรก ประติมานวิทยาเช่นนี้ ย่อมไม่แตกต่างอะไรจากเทวีเซ็คเมต ซึ่งทรงมีพระเศียรเป็นสิงโตเช่นกัน

จะผิดกันก็คือ เทวรูปเทวีบาสเต็ตแบบดั้งเดิมจริงๆ มิได้มีดวงสุริยะบนพระเศียรอย่างเทวีเซ็คเมต มีเพียง พญางูศักดิ์สิทธิ์ หรือ ยูรีอุส (Uraeus) เท่านั้น

ต่อมา เมื่อเริ่มมีการเชื่อมโยงระหว่างเทพนารีทั้งสอง เทวีบาสเต็ตจึงเริ่มมีดวงสุริยะบนพระเศียร

แต่นอกจากเทวีเซ็คเมต ในศาสนาอียิปต์โบราณยังมีเทวีสิงโตองค์อื่นอีกหลายองค์

ทั้ง เทวีมัฟเด็ต (Mafdet) เทวีมุต (Mut) เทวีเตฟนุต (Tefnut) และรวมถึง มหาเทวีฮาเธอร์ (Hathor) ด้วยในบางโอกาส

แล้วเหตุใด เทวีบาสเต็ตจึงเป็นเพียงองค์เดียว ที่ถูกรวมเข้ากับเทวีเซ็คเมต?

ภาพลักษณ์ของเทวีบาสเต็ต
ที่ฝรั่งตะวันตกจำนวนมากเข้าใจอย่างผิวเผิน

คำตอบเป็นอย่างนี้ครับ

ไม่ว่าจะเป็นเทวีมัฟเด็ต เทวีมุต และเทวีเตฟนุต ล้วนแต่ลดความสำคัญไปมากแล้ว ในยุคที่คติการบูชาเทวีบาสเต็ตเจริญรุ่งเรือง

ส่วนมหาเทวีฮาเธอร์ ก็ทรงมีบทบาทอื่นที่ชัดเจนกว่าเทวีสิงโตไปแล้ว

ทั่วอาณาจักรอียิปต์ขณะนั้น ดูจะเหลือเพียงเทวีเซ็คเมตเพียงองค์เดียว ที่ยังคงเป็นเทวีสิงโตผู้ทรงอานุภาพอยู่ในอียิปต์บน ประชันกันกับเทวีบาสเต็ต เทวีสิงโตผู้ทรงอำนาจกว้างขวางอยู่ในอียิปต์ล่าง

การรวมคติเกี่ยวกับเทพนารีทั้งสองเข้าด้วยกัน จึงนับว่ามีประโยชน์ในทางการเมืองการปกครองเป็นอันมาก

เพราะอย่างน้อยที่สุด ก็สามารถเชื่อมความสัมพันธ์ของบรรดาบ้านเมืองต่างๆ ในอียิปต์บน ให้ยังคงความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับอียิปต์ล่าง ซึ่งตามสภาพภูมิศาสตร์แล้วอยู่ห่างไกลกัน

และถ้าจะพิจารณาแล้ว ก็เป็นวิธีการที่แนบเนียนไร้ข้อตำหนิ เพราะเทพนารีทั้งสองทรงเป็นเทวีสิงโตมาแต่เดิมเหมือนกัน ดังกล่าวแล้วไงครับ

เพราะเหตุนี้ จึงทำให้เทพนารีทั้งสองได้รับการบูชาประหนึ่งเทพองค์เดียวกัน ในเทศกาลสำคัญๆ มาตลอด นับตั้งแต่ราวๆ 1,850 ปีก่อนคริสตกาลเป็นต้นมา จนสิ้นอารยธรรมอียิปต์

ตัวอย่างอันชัดเจน ของคติดังกล่าวนี้ก็คือ ในพิธีกรรมต่างๆ นักบวชจะประกาศพระนามของเทวีบาสเต็ตในฐานะ “เทพนารีผู้เป็นใหญ่แห่ง อังค์-ตาวี (Ankh-Tawy)” ซึ่งเป็นชื่อภาษาอียิปต์โบราณของนครเมมฟิส ศูนย์กลางคติการบูชาเทวีเซ็คเมตนั่นเอง

เทวีบาสเต็ต ในจินตนาการของศิลปินร่วมสมัย

ผู้บูชาเทวีบาสเต็ต โดยเทวรูปที่ผมทำพิธี ยังจะเห็นว่า แม้แต่คาถาบูชา ก็เป็นมนต์ที่ใช้กับพระนาง ในภาคที่เรียกว่า Sekhmet-Bast

คือจะใช้บูชาเทวรูปของพระนาง ที่ถือ อีจิส (Aegis) ซึ่งมีสัญลักษณ์ของเทวีเซ็คเมตในพระหัตถ์ซ้ายก็ได้ หรือบูชาองค์เทวีเซ็คเมตโดยตรงก็ได้

ผู้ศึกษาเทววิทยาควรตระหนักว่า เรื่องอย่างนี้มีอยู่ในเทวปกรณ์ของชนชาติอื่นๆ ทั่วไปในโลกเช่นกันครับ

ดังในคติฮินดู ซึ่งมีการรวมคติการบูชาเทพนารี 3 องค์ คือ พระอุมา พระทุรคา และ พระแม่กาลี เข้าเป็นองค์เดียวกัน แล้วอธิบายว่าเป็นการปรากฎพระองค์ในภาคต่างๆ พระอุมาเป็นภาคอ่อนโยน พระแม่กาลีเป็นภาคดุร้าย เป็นต้น

ทั้งที่โดยความเป็นจริงแล้ว เป็นเทพคนละองค์กันมาแต่เดิม

การรวมกันเช่นนี้ เพื่อประโยชน์ในการปกครอง อย่างที่ผมบอกไปแล้วละครับ

ส่วนในทางปฏิบัติ ใครจะศรัทธานับถือภาคใดเป็นพิเศษ ก็ไม่หวงห้าม

แต่ภายหลัง ความนิยมทางเทวศาสตร์แห่งบูบาสติสเกิดการเปลี่ยนแปลง การใช้สิงโตเป็น logo หรือสัญลักษณ์ ของพลังแห่งการปกป้องคุ้มครองจากเทวะนั้น เสื่อมความนิยมไป

และเกิดความนิยมใหม่ คือการใช้ แมว อันเป็นสัญลักษณ์ของพลังที่คล้ายคลึงกัน แต่นุ่มนวลกว่า และใกล้ชิดผู้คนมากกว่าแทน

ภาพนี้ไม่มีจริงหรอกครับ
แต่แมวเป็นสัตว์ที่ได้รับการบูชาในอียิปต์มานานมาก

นั่นก็เพราะในทางเทวศาสตร์ไอยคุปต์ แมวก็เป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ เป็นผู้สังหาร พญางูอโปฟิส (Apophis) ซึ่งเป็นศัตรูของสุริยเทพรา เป็นผู้ขจัดความชั่วร้าย ด้วยความเด็ดขาดและรวดเร็วเช่นกัน

ในขณะประติมานวิทยาของเทวีสิงโต ย่อมไม่อาจรองรับความต้องการที่เปลี่ยนไป

เพราะแม้ว่า โดยทิพยภาวะขององค์เทพ ย่อมประทานพรได้ทุกอย่าง

แต่ประติมานวิทยา ย่อมจะทำให้เทวานุภาพขององค์เทพ ที่ถ่ายทอดผ่านเทวรูปนั้น ถูกจำกัด หรือ focus ไปด้านใดด้านหนึ่งโดยเฉพาะ

ซึ่งเป็นเรื่องที่ช่วยไม่ได้

และไม่มีชนชาติใดในโลกนี้หรอกครับ ที่สามารถสร้างเทวรูป ให้ถ่ายทอดพระบารมีขององค์เทพ และเทวานุภาพได้ “ครบทุกด้าน”

เพราะเป็นไปไม่ได้ ที่จะถ่ายทอดทุกอย่างที่เป็นนามธรรม ผ่านสิ่งที่เป็นรูปธรรม

เทวรูปเทวีบาสเต็ต องค์ที่งามที่สุดจากยุคอียิปต์โบราณ

ดังนั้น ถ้าทำเทวรูปของพระนางเป็นเทวีสิงโต พลังอำนาจของพระนางที่ส่งผ่านเทวรูปนั้น ก็ย่อมเป็นพลังในส่วนที่ดุร้าย เกรี้ยวกราด เหี้ยมเกรียม น่าสะพรึงกลัว เท่านั้น

ถ้าเปลี่ยนจากเทวีสิงโตเป็นเทวีแมว พลังอันเหี้ยมเกรียม ดุร้าย ก็จะเปลี่ยนไป

สิ่งที่จะถ่ายทอดผ่านเทวรูปได้ ก็จะเป็นพลังของพระนาง ในแง่ที่นุ่มนวล อ่อนหวาน กระฉับกระเฉง สดชื่น มีชีวิตชีวา มีเสน่ห์และความน่ารัก ตามธรรมชาติของแมว

สัญลักษณ์แห่งทิพยภาวะ หรือประติมานวิทยาของเทวีประจำนคร จึงเปลี่ยนจากสิงโตเป็นแมว ด้วยเหตุนี้

จริงๆ แล้ว ถ้าไม่มีความสามารถทางจิต ที่เพียงพอจะเชื่อมโยงกับพระนางโดยตรง เราไม่มีทางรู้กันหรอกครับ ว่าองค์เทวีบาสเต็ตที่แท้จริง ทรงมีอุปนิสัยแบบใดกันแน่

แต่ถ้าเทวรูปแมวของพระนาง ได้รับความนิยมมากกว่าเทวรูปสิงโต และได้รับความศรัทธาบูชากันต่อเนื่องยาวนานกว่า

นั่นก็เป็นคำตอบในตัวของมันเองอยู่แล้วว่า พระนางเองก็ทรงโปรดให้คนบูชาพระนาง ด้วยเทวรูปเช่นนั้น

เพราะต่อให้มนุษย์จะบรรเจิด หรือบัญญัติกันตามใจอย่างไร ถ้าองค์เทพไม่เล่นด้วย เทวรูปที่มนุษย์กำหนดกันตามอำเภอใจนั้นก็ไร้ค่าครับ

เพราะฉะนั้น จึงไม่แปลกที่ฝรั่งตะวันตกคิดกันว่า เทวีบาสเต็ตองค์จริง ทรงเป็นเทพนารีที่ร่าเริง เต็มไปด้วยเสน่ห์อันอ่อนหวานและน่ารัก ไม่ใช่นางพญาที่เหี้ยมเกรียมและโหดร้าย เพราะนั่นคือพรที่ได้รับจากพระนาง

เพียงแต่ลืมนึกกันไปว่า พระนางทรงเป็นเทวีสิงโตมาก่อน

อีกภาพของเทวีบาสเต็ต
จากจินตนาการของศิลปิน digital art 

การบูชาพระนางผ่านเทวรูปแมว จึงไม่ทำให้ความดุร้ายของพระนางเสื่อมสูญไปโดยสิ้นเชิง

ตราบใด ที่แมวทั้งปวงในโลกนี้ มีทั้งแมวน่ารัก และแมวดุ ไม่ใช่ว่า จะมีแต่แมวมุ้งมิ้งน่ารักแสนซนเหมือนกันไปหมด

และจะเห็นผลชัด ถ้าใครก็ตาม ประทุษร้ายเบียดเบียนผู้บูชาพระนาง ด้วยการกระทำทางไสยศาสตร์ มนต์ดำ ไม่ว่าจะเป็นสายวิชาของชนชาติใดในโลกนี้ก็ตาม

ความเจริญรุ่งเรือง ของลัทธิที่บูชาพระนาง ปรากฏในรัชสมัยของ ฟาโรห์เชชองค์ (Sheshonk) ที่พระนางทรงได้รับการยกย่อง ให้กลายเป็นเทวีสูงสุดแห่งอาณาจักรไอยคุปต์ 

หลังจากนั้น ไม่ปรากฏว่าความสำคัญของพระนางจะลดลงนะครับ แม้จะมีเทพองค์อื่นผลัดเปลี่ยนขึ้นเป็นเทพประจำอาณาจักรแทนก็ตาม 

ด้วยเหตุที่ว่า การนับถือบูชาพระนางได้แพร่ขยายไปทั่วอียิปต์ ไปไกลจนถึงลิเบีย

         

ซากเทวาลัยของเทวีบาสเต็ต แห่งนครบูบาสติส ที่เหลืออยู่ในปัจจุบัน

ซึ่งจากความนิยมดังกล่าว และจากการที่ประติมานวิทยาของพระนาง เปลี่ยนจากสิงโตเป็นแมว ก็ทำให้ลัทธิศาสนาที่ใหญ่ที่สุด เช่น ลัทธิบูชาสุริยเทพรา (Ra) อ้างว่า พระนางทรงเป็นชายาขององค์สุริยเทพด้วย

แต่ในคติของบูบาสติส ที่บูชาพระนางเป็นเทพสูงสุด เขานับถือกันว่าพระนางทรงเป็นเทวีแห่งความบริสุทธิ์ ดังนั้นจึงไม่ทรงมีพระสวามีครับ 

แต่ในฐานะที่ทรงพอพระทัยงานรื่นเริง ก็โปรดที่จะประทานพรแก่คู่บ่าวสาว และจะร่วมในการฉลองการสมรสทุกครั้ง เพื่อประทานความสุขให้เสมอ

……………………………

หมายเหตุ : เนื้อหาในบทความนี้ มีลิขสิทธิ์ ใครจะนำไปใช้อ้างอิงที่ใด ไม่ว่าส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือทั้งหมด จะต้องระบุ URL ของแต่ละบทความด้วย และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าโดยเด็ดขาด

ปกรณัมแห่งไอซิส ตอนที่ 5 (จบ)

เทพเซธมิได้ทรงทราบถึงการปลุกพระชนม์จอมเทพโอสิริส แต่เพียงแค่ทรงทราบว่า จอมเทพโอสิริสทรงมีรัชทายาทแล้ว ก็ทำให้พระองค์คลั่งแค้นมาก ทรงมีรับสั่งว่า

“ตอนนี้เทวบัลลังก์แห่งโลกว่างเปล่า เทพฮาร์มาคิสผู้พี่ของเรา ก็ไม่ปรารถนามัน มันกำลังจะเป็นของเราโดยชอบ แต่นี่ไอซิสกลับมีลูกชายแอบซ่อนเราไว้

ครอบครัวนี้เป็นอุปสรรคแก่เราแท้จริง เราจักหาตัวเด็กคนนี้ให้พบ และฆ่ามันเสีย”

         

พระองค์สั่งบริวารออกไปทั่วดินแดนอียิปต์ เพื่อสืบข่าวเกี่ยวกับยุวเทพโฮรุส ในไม่ช้าก็มีคนพบว่า พระเทวีไอซิสกำลังเสด็จกลับไปยังเกาะเคมมิสอย่างรีบด่วน

ดังนั้น ภายหลังพระเทวีไปถึงเกาะดังกล่าวเพียงไม่ทันข้ามวัน เทพเซธก็เสด็จไปถึง และเร้นกายอยู่อีกฟากหนึ่งของแม่น้ำไนล์ เพื่อรอเวลาที่เหมาะสม

คืนนั้นเป็นวันพระจันทร์เต็มดวง เป็นวันที่จันทรเทพคอนซูทรงมีเทวานุภาพสูงสุดในการควบคุมทุกสิ่งบนพื้นพิภพ

พระเทวีไอซิสจึงเสด็จออกจากที่ซ่อน และเริ่มประกอบพิธีบูชาองค์จันทรเทพ เพื่อขออำนาจคุ้มครององค์ยุวเทพ

แต่เพียงองค์เทวีทรงเริ่มหลับพระเนตรและบริกรรมคาถา เทพเซธก็แปลงร่างเป็นแมงป่องขนาดใหญ่ คลานเข้าไปถึงพระแท่นบรรทมของยุวเทพโฮรุส แมงป่องนั้นต่อยองค์ยุวเทพที่กำลังบรรทมถึง 3 แห่ง

         

เสียงร้องของพระโอรส ทำให้พระเทวีเย็นวาบไปทั้งพระวรกาย พระนางรีบกลับเข้าไป อุ้มพระโอรสองค์น้อยขึ้นด้วยพระหัตถ์อันสั่นเทา ทรงกรีดร้องเมื่อเห็นรอยแผลของพระโอรส ทรงทราบทันทีว่าเกิดอะไรขึ้น

พระเทวีไอซิสกอดพระโอรสไว้แนบพระทรวง บริกรรมคาถาอันทรงอานุภาพทำลายพิษแมงป่องทันที

         

พิษร้ายของแมงป่องค่อยบรรเทาลง แต่องค์เทพโฮรุสทรงพระเยาว์เกินกว่าจะทานทนได้ สิ่งนี้ร้ายแรงเกินไปสำหรับพระองค์

เมื่อถึงตอนเช้า พระองค์ก็สิ้นพระชนม์

         

พระเทวีไอซิสทอดพระองค์เคียงข้างพระโอรส ทรงกรรแสงคร่ำครวญปิ่มว่าจะขาดพระทัย น่าเวทนานัก

แต่โดยพลันก็ทรงได้สติ ทรงร้องขอความช่วยเหลือจากมหาเทพธอธ ผู้ทรงอาคมยิ่งกว่าเทพองค์ใดในสวรรค์ เสียงร้องนั้นกึกก้องไปทั่วสามโลก

มหาเทพธอธได้เสด็จมาปรากฏพระองค์เบื้องหน้าองค์เทวี และตรัสว่า

         

“พระนางไม่ต้องทรงวิตก โอรสของพระนางจะต้องแก้แค้นแทนบิดาของเขา และจักได้ครองเทวบัลลังก์แห่งโลกต่อไป ดังนั้นในไม่ช้า พระองค์จักฟื้นคืนพระชนม์ชีพอีกครั้งหนึ่ง

เวลานี้พระนางจงปล่อยให้ดวงพระวิญญาณพระโอรสได้ไปสู่ปรโลก เพื่อเข้าเฝ้าองค์จอมเทพโอสิริส หลังจากนั้น พระองค์จักเสด็จกลับมาสู่โลกนี้ และกระทำภารกิจของพระองค์ให้ลุล่วง

ระหว่างนั้น เราจะเรียกประชุมเหล่าเทพเจ้าทั้งหลาย เพื่อลงมติร่วมกันถึงสิทธิในการครองบัลลังก์ของเทพเซธ จงใช้ปรีชาญาณของพระนางเพื่อมิให้เทพเซธสมหวัง”

และแล้ว เทวสภาอันศักดิ์สิทธิ์ก็เกิดขึ้นในโลกมนุษย์อีกครั้งหนึ่ง

องค์สุริยเทพราได้เสด็จเป็นประธาน ท่ามกลางเหล่าเทพเจ้าและมวลมนุษย์ทั้งหลาย พระเทวีไอซิสก็เสด็จไปเข้าร่วมด้วย

และในไม่ช้า เทพเซธก็เสด็จเข้าสู่เทวสภาอย่างองอาจ เพราะขณะนี้ ดินแดนทั้งหมดในอาณาจักรอียิปต์ ได้ตกอยู่ภายใต้เทวอำนาจของพระองค์แล้ว

แต่เมื่อเทพเซธเริ่มต้นอ้างสิทธิ์ในเทวบัลลังก์ มหาเทพธอธกลับแย้งว่า รัชทายาทของจอมเทพโอสิริสยังอยู่

เทพเซธทรงเดือดดาลมาก ทรงเรียกหาข้อพิสูจน์กระแสรับสั่งของมหาเทพธอธ

ทันทีนั้น พระเทวีไอซิสก็เสด็จออกมาท่ามกลางเทพเจ้าทุกองค์ และตรัสยืนยันสิ่งที่มหาเทพธอธตรัสแล้วทุกประการ

“นี่ไม่เป็นความจริง!“ เทพเซธตรัสอย่างเกรี้ยวกราด

“ไอซิสอ้างถึงพระโอรสของจอมเทพ ซึ่งไม่มีตัวตน พวกเราอย่าได้หลงเชื่อ แท้จริงหญิงคนนี้ต้องการครองเทวบัลลังก์ไอยคุปต์เสียเองต่างหาก

องค์สุริยเทพผู้ทรงเป็นประธานแห่งเทวสภานี้ คงจะทรงระลึกได้กระมัง ว่าหญิงคนนี้ได้กระทำสิ่งใด เพื่อช่วงชิงเทวบัลลังก์แห่งโลกจากพระองค์ไปให้สามีของนาง

ขอให้พวกเราทั้งหลาย จงขับไล่นางไปเสียจากที่ประชุมนี้ หาไม่ เราจักทำให้เกิดสงครามครั้งใหญ่ และทุกคนที่ขัดขวางจะไม่มีชีวิตรอด”

สุริยเทพรา ซึ่งทรงไม่พอพระทัยพระเทวีไอซิสอยู่แล้ว ทรงเห็นด้วยทันที

พระองค์รับสั่งให้เลิกการประชุม และทรงมีเทวโองการให้เทพทุกองค์เสด็จมาลงมติร่วมกันในวันรุ่งขึ้น โดยไม่อนุญาตให้พระเทวีไอซิสเข้าร่วมอีกต่อไป

ดูเหมือนเทพเซธกำลังได้เปรียบ แต่เทพนารีผู้เลอโฉมก็มิได้ย่อท้อ

พระนางเสด็จไปวางแผนอันลี้ลับอย่างหนึ่ง ร่วมกับพระขนิษฐา คือเทวีเนฟธีส

วันรุ่งขึ้น พระเทวีไอซิสก็มิได้เสด็จมาร่วมประชุมสภาจริงๆ มีแต่เทวีเนฟธีส ซึ่งใครๆ ก็รู้ว่าได้หนีจากเทพเซธไปนานแล้วเสด็จมา

เมื่อเห็นเช่นนั้น เทพเซธทรงปีติยินดีมาก ยิ่งเมื่อเทวีเนฟธีสรับสั่งว่า การที่พระนางทรงหนีไปจากพระองค์ที่ผ่านมานั้น ก็เพราะถูกสะกดด้วยเวทมนต์อันชั่วร้ายของพระเทวีไอซิส บัดนี้พระนางหลุดพ้นจากอาคมเหล่านั้นแล้ว และกลับมาเพื่ออยู่เคียงข้างพระองค์

เทพเซธถึงกับทรงลืมทุกสิ่ง ประทานอภัย และทรงสัญญาจะแต่งตั้งพระนางขึ้นเป็นราชินีแห่งอียิปต์ ทันทีที่พระองค์ได้ขึ้นครองราชย์

“การที่พระองค์จะสถาปนาหม่อมฉันถึงเพียงนั้น เป็นพระกรุณาอย่างหาที่สุดมิได้“

เทวีเนฟธีสตรัสอย่างอ่อนหวาน

“แต่พระองค์ต้องทรงประกาศสาบาน ต่อเทวสภาเสียก่อนว่า หากหม่อมฉันมีโอรส โอรสของหม่อมฉันต้องได้ขึ้นครองเทวบัลลังก์แห่งอียิปต์ ทันทีที่เทวบัลลังก์นั้นว่างลง

และหากว่าเขายังเยาว์วัยเกินกว่าที่จะกระทำอันตรายแก่พระองค์ พระองค์จักไม่ทรงกระทำอันตรายเขาเป็นอันขาด”

เทพเซธทรงประกาศให้คำมั่นสัญญาต่อที่ชุมนุมของเหล่าเทวะทั้งหลายตามนั้น โดยไม่รอช้า

และพอสิ้นคำประกาศนั้นเอง องค์เทวีเนฟธีสก็ทรงพระสรวล

จากนั้น พระวรกายก็เปลี่ยนไปเป็นพระเทวีไอซิส ท่ามกลางความตกตะลึงของเทพทุกองค์ รวมทั้งสุริยเทพรา

พระเทวีไอซิสตรัสว่า

“ฉันคือไอซิส ชายาขององค์จอมเทพโอสิริส มารดาของโฮรุส ผู้ทรงเป็นรัชทายาทอันชอบธรรมของอียิปต์

ณ บัดนี้ เทพเซธได้กระทำสัตย์สาบานแล้วว่า ลูกชายของฉันจักได้ครองเทวบัลลังก์แห่งโลกซึ่งว่างอยู่ ด้วยคำสาบานนั้น เทพเซธเป็นผู้รับรองแล้วว่า โฮรุสคือเทวกษัตริย์อันชอบธรรม ขอให้เทพเจ้าทั้งหลายที่นี่ทรงเป็นสักขีพยานด้วยเถิด”

เหล่าเทพยดาทั้งหลายทรงโห่ร้องด้วยความพอพระทัย ในความชาญฉลาดของพระเทวีไอซิส ที่ทรงเอาชนะเทพเซธได้สำเร็จ แม้แต่องค์สุริยเทพก็ยังต้องทรงพระสรวล

ขณะเดียวกับที่เทพเจ้าเซธประทับยืนนิ่ง แทบจะกลายเป็นก้อนศิลา

ก่อนจะทรงคำรามด้วยพระเสียงกึกก้อง จนภูเขาใหญ่น้อยทั่วแดนอียิปต์สั่นสะเทือนแทบพังทลาย พระองค์รับสั่งว่า

เทพเจ้าเมื่อพูดแล้วย่อมไม่คืนคำ แต่โฮรุสจะไม่มีทางได้ครองแผ่นดินเป็นอันขาด เราจักรอให้มันโตเป็นหนุ่ม แล้วค่อยประหารมัน!“

จากนั้น เทพเซธและบริวารก็พากันกลับอาณาจักรทะเลทราย

พระเทวีไอซิสได้เสด็จกลับเข้าไปประทับในพระราชวังแห่งธีบีส ดำรงตำแหน่งสุริยรานี ผู้สำเร็จราชการแทนองค์ยุวเทพเป็นการชั่วคราว และผืนแผ่นดินไอยคุปต์ก็สงบสุขอีกครั้ง

จนเมื่อองค์เทพโฮรุส เสด็จกลับมาเกิดในร่างมนุษย์อีกครั้งหนึ่ง และเมื่อเจริญพระชันษาขึ้น พระองค์พร้อมกับเทพฮาร์มาคิส และผู้จงรักภักดีก็ยาตราสู่สมรภูมิ

ในระหว่างการต่อสู้ ในสงครามอันศักดิ์สิทธิ์และยาวนาน กองทัพของเทพโฮรุสมีชัยชนะเหนือกองทัพของเทพเซธในการต่อสู้ทุกครั้ง 

และในที่สุด หลังจากหมดสิ้นกองกำลังในมือ เทพเซธก็พ่ายแพ้ และถูกเทพฮาร์มาคิสจับได้

แต่เมื่อพระองค์ถูกนำตัวไปถึงเทวสภา และถูกองค์สุริยเทพตัดสินให้ถูกประหารด้วยดาบของเทพโฮรุส พระองค์ก็แปลงเป็นงูสีดำเลื้อยหนีไปได้อีก

เทพโฮรุส ต้องยกทัพออกตามล่าปรปักษ์ของพระองค์อีกครั้ง จนในที่สุดการรบครั้งสุดท้ายได้บังเกิดที่เมือง เอ็ดฟู (Edfu)

ที่นั่น เทพโฮรุสสามารถประหารเทพเซธ ซึ่งแปลงร่างเป็นฮิปโปโปเตมัสสีแดงขนาดยักษ์ได้สำเร็จ

โดยระหว่างการรบ เทพเซธสามารถควักดวงเนตรศักดิ์สิทธิ์ของพระองค์ได้ข้างหนึ่ง

พระเทวีไอซิสเป็นผู้เก็บรักษาพระเนตรข้างนั้นไว้ ก่อนที่มหาเทพธอธจะประจุอาคมให้กลายเป็น วัดจัท (Uadjat) สัญลักษณ์แห่งพลังอำนาจ

หลังจากนั้น เทพโฮรุสจึงเสด็จกลับมายังธีบีส และเถลิงถวัลยราชสมบัติ เป็นเทวกษัตริย์ครองแผ่นดินอียิปต์ ต่อจากพระบิดาเป็นเวลาหลายร้อยปี กษัตริย์ที่เป็นมนุษย์จึงได้ครองราชย์สืบต่อกันมา โดยถือกันว่าสืบเชื้อสายต่อมาจากพระองค์

ส่วนพระเทวีไอซิส ยหลังสิ้นพระชนม์ ได้เสด็จไปประทับเคียงข้างจอมเทพโอสิริสในปรโลก ร่วมกับเทวีเนฟธีสและเทพอนูบิส เพื่อตัดสินชะตากรรมของดวงวิญญาณผู้วายชนม์ทั้งหลาย ไปจนกระทั่งวันสิ้นโลก ซึ่งจะเกิดภัยพิบัติครั้งยิ่งใหญ่ ที่ทำลายล้างเหล่ามนุษยชาติไปแทบทั้งหมด

หลังจากนั้นจะเป็นยุคทอง ซึ่งจอมเทพโอสิริส และพระชายาทั้งสองจะกลับมาปกครองโลก เพื่อสร้างสรรค์อารยธรรมอันเจริญรุ่งเรืองอย่างแท้จริง

เหล่าวิญญาณที่ดี จะพากันกลับมาเกิดใหม่อีกครั้ง ในวันเวลาอันสวยสดงดงามนั้น และดำรงชีวิตด้วยความผาสุกไปตลอดกาล

……………………………

หมายเหตุ : เนื้อหาในบทความนี้ มีลิขสิทธิ์ ใครจะนำไปใช้อ้างอิงที่ใด ไม่ว่าส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือทั้งหมด จะต้องระบุ URL ของแต่ละบทความด้วย และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าโดยเด็ดขาด

ปกรณัมแห่งไอซิส ตอนที่ 4

กล่าวกันว่า ระหว่างทางกลับสู่ภูมิสถานเดิมนั้น พระเทวีไอซิส มักจะทรงเปิดหีบพระศพออกเป็นระยะ ทอดพระองค์ลงข้างๆ พระสวามี และกรรแสงสะอึกสะอื้น

ไม่ว่าผู้ใดเห็นภาพนั้น ต่างก็พากันร้องไห้ไปกับพระนาง

ในที่สุด เมื่อถึงเขตแดนแห่งอาณาจักรอียิปต์ พระนางทรงให้อัญเชิญหีบพระศพไปซ่อนไว้ที่เกาะเคมมิส เพื่อรอให้ถึงฤกษ์ ที่พระนางจะทรงใช้เวทมนต์ขั้นสูงสุด

คือ มนต์ที่ทำให้พระสวามีฟื้นคืนชีพ

ซึ่งทั่วทั้งแผ่นดินไอยคุปต์ นอกจากพระนางแล้ว ก็ทรงมีแต่เทพธอธเท่านั้นที่สามารถทำเช่นนี้ได้

จากนั้นทรงให้เรือ และเหล่านางกำนัลของราชินัสตาร์เตที่ตามเสด็จมาด้วย กลับสู่ไบบลอส

แล้วพระนางเอง ก็เสด็จไปที่วังของนางพญางูวัดเจ็ท ทรงพอพระทัยมากที่พระโอรสได้รับการอภิบาลอย่างดีที่นั่น 

ทรงกอด และหยอกล้อกับพระโอรสที่กำลังซุกซน หลังจากห่างหายไปนาน  แม้จะทรงเหน็ดเหนื่อยจากการตรากตรำอย่างหนัก

พลันนั้น ข่าวอันน่าตระหนกก็มาถึง

“พระแม่เจ้า พระองค์และพระโอรสจะต้องเสด็จประทับที่นี่ อย่าเพิ่งกลับไปที่เกาะเคมมิส “

นางพญางูรีบกราบทูล

“เทพเซธรู้แล้วว่า พระองค์ทรงนำพระสวามีกลับมาอียิปต์ ตอนนี้พวกมันกำลังพากันไปที่เกาะนั้น!”

“ฉันจะไม่ยอมให้เซธกระทำการอันชั่วร้ายใดๆ กับสามีของฉันอีก” พระเทวีตรัสอย่างรวดเร็ว

“ฉันจะไปขัดขวางพวกมัน!”

“พระแม่เจ้าไม่อาจขัดขวางพวกมันได้ ไม่เพียงเท่านั้น พระโอรสจะเป็นอันตรายไปด้วย“

นางพญางูยืนยัน

“ไม่มีประโยชน์ที่จะเสี่ยง อยู่กับหม่อมฉันที่นี่ พระโอรสปลอดภัย และพระองค์เองสามารถแก้แค้นได้ภายหลังเมื่อโอกาสมาถึง”

พระเทวีได้แต่ทรงกรรแสง

พระนางทรงอ่อนล้าเกินกว่าจะทำอะไรได้อีกต่อไปจริงๆ จึงจำต้องทรงยอมกระทำตามคำแนะนำของนางพญางูศักดิ์สิทธิ์

ในขณะเดียวกัน เทพเซธและบริวารก็ค้นพบหีบพระศพที่เกาะเคมมิส เทพเซธถึงกับตรัสด้วยความอาฆาตแค้น

“ถ้ายังรักษาศพเอาไว้ได้ วิญญาณของโอสิริสก็ยังคงอยู่ และในไม่ช้า ไอซิสจักใช้เวทมนต์ปลุกให้ศัตรูของเราผู้นี้ฟื้นคืนชีพได้สำเร็จ 

เพราะฉะนั้น ต้องทำลายศพนี้เสีย เพื่อให้วิญญาณของมันถูกทำลายไปด้วย!”

และพลันนั้นเอง เทพผู้ชั่วร้ายก็สั่งให้บริวารนำพระศพออกมาตัดเป็นชิ้นๆ จำนวน 14 ชิ้น แล้วให้นำแต่ละชิ้นไปทิ้งกระจัดกระจายตามดินแดนต่างๆ ทั่วอาณาจักร

จากนั้น พระองค์ก็เสด็จกลับดินแดนทะเลทรายด้วยความพอพระทัย

         

เหตุการณ์นี้ ทำให้พระหฤทัยของพระเทวีไอซิสแทบแตกสลาย ความหวังที่จะปลุกพระชนม์ชีพพระสวามีย่อยยับไปในพริบตา

แต่เมื่อทรงบรรเทาอาการโศกเศร้าลงไปบ้างแล้ว พระเทวีก็ทรงทราบด้วยพระปรีชาญาณว่า... 

แม้การที่เทพเซธบั่นพระศพออกเป็นชิ้นๆ เช่นนั้น จะทำให้ดวงพระวิญญาณของพระสวามี เข้าเขตมรณะไปแล้วอย่างสมบูรณ์

แต่ถ้าพระนางทรงนำชิ้นส่วนทั้งหมด กลับมาประกอบเข้าด้วยกันได้ ดวงพระวิญญาณนั้นก็อาจฟื้นคืนขึ้นใหม่ ทำให้พระสวามีกลายเป็นเทพเจ้าผู้ทรงศักดานุภาพอีกครั้ง

         

เทพนารีผู้เลอโฉม จึงจำต้องทรงฝากฝังพระโอรสที่กำลังน่ารัก ไว้กับนางพญางูอีกครั้ง แล้วล่องเรือไปตามแม่น้ำไนล์ ท่ามกลางการอารักขาของฝูงจระเข้ทั้งหลาย

ในการนี้ เทวีเนฟธีสซึ่งไม่อาจจะทนอยู่ร่วมกับเทพเซธอีกต่อไปแล้ว ได้หนีมาจากอาณาจักรทะเลทราย และทรงขอตามเสด็จไปด้วย

ขณะเดียวกัน เทพอนูบิสก็ทรงแปลงร่างเป็นสุนัขไน ตามเสด็จบนบกเลียบฝั่งน้ำ เพื่อถวายการอารักขาไปตลอดทาง

ทั้งสองพี่น้องแวะไปทั่วดินแดนสองฝั่งแม่น้ำ เก็บรวบรวมพระศพทีละชิ้นๆ ด้วยความอุตสาหะ

เมื่อพบชิ้นส่วนพระศพที่ใด ก็โปรดฯ ให้สร้างเทวสถานไว้ที่นั่น และปล่อยข่าวหลอกเทพเซธว่า ทรงให้รักษาชิ้นส่วนพระศพที่พบไว้ในเทวสถานเหล่านั้นด้วย

แต่แท้ที่จริง พระนางกลับนำชิ้นส่วนพระศพที่รวบรวมได้จนครบ 14 ชิ้นไปรวมกันไว้ที่ อบีดอส (Abydos) ทั้งสิ้น

โดยเทพอนูบิส ทำหน้าที่ประกอบพระศพเข้าด้วยกัน แล้วใช้ผ้าลินินเนื้อดีที่สุด พันไว้อย่างแน่นหนา เป็นต้นแบบของการถนอมพระศพกษัตริย์ และราชวงศ์แห่งอียิปต์ต่อมา

เมื่อประกอบพระศพได้สำเร็จแล้ว เป็นเวลาพอดีฤกษ์ พระเทวีไอซิสทรงร่ายพระเวทปลุกดวงพระวิญญาณของจอมเทพโอสิริสทันที

และโดยพลัน จอมเทพโอสิริสก็ทรงฟื้นคืนพระชนม์อีกครั้ง กลายเป็นเทพเจ้าอย่างสมบูรณ์ 

พระวรกายอันงดงามของพระองค์ ทอแสงเจิดจรัสไปทั่วแดนไอยคุปต์ ยังความยินดีเป็นล้นพ้นแก่พระเทวีไอซิส และเทพเจ้าทุกองค์

จอมเทพทรงมีพระดำรัสว่า

“ไอซิส, ฉันขอขอบใจที่เธอได้ใช้ความพยายามและความสามารถทั้งหมด จนทำให้ฉันมีชีวิตขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง 

ด้วยเหตุนี้ ฉันขอแต่งตั้งเธอให้เป็นมารดาแห่งเวทมนต์และปรีชาญาณ พลังอำนาจ และความจงรักภักดีของเธอ จักเป็นที่กล่าวขานทั่วไปในโลกนี้อีกนับพันนับหมื่นปี

บัดนี้, ฉันตื่นขึ้นมาแล้ว แต่ฉันไม่อาจครองบัลลังก์แห่งอียิปต์ต่อไปได้อีก เพราะมันจะตกเป็นของผู้เหมาะสมยิ่งกว่า นั่นก็คือลูกชายของเราทั้งสอง 

ขอให้เธอและเนฟธีส จงช่วยเหลือเขาให้บรรลุถึงสิ่งนั้น

ส่วนตัวฉันเองจะไปสู่ปรโลก เพื่อครอบครองที่นั่น ทำหน้าที่พิพากษาความดีความชั่วของผู้วายชนม์ต่อไป 

เมื่อเธอทั้งสองสำเร็จภารกิจทั้งหลาย เกี่ยวแก่โฮรุสในอีกไม่ช้านี้ เราจักได้อยู่ร่วมกันในปรโลก”

ตรัสจบแล้ว จอมเทพทรงสวมกอดพระชายาอย่างอ่อนโยนชั่วขณะหนึ่ง แล้วเลือนหายไปจากที่นั่น 

ไปสู่ หอแห่งการพิพากษา (Hall of Judgement) แห่งสัมปรายภพ ซึ่งบัดนี้ได้กลายเป็นที่ประทับแห่งใหม่ของพระองค์

……………………………

หมายเหตุ : เนื้อหาในบทความนี้ มีลิขสิทธิ์ ใครจะนำไปใช้อ้างอิงที่ใด ไม่ว่าส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือทั้งหมด จะต้องระบุ URL ของแต่ละบทความด้วย และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าโดยเด็ดขาด